|
|
|
Eski kuşakların ''münferit temeller" olarak adlandırdıkları tekil temellerin
esası, her düşey taşıyıcının altına bir sömel yerleştirmektir; yani her kolon
bir ayağın üstüne oturacaktır. Perdeler ise uzunlukları boyunca bir temel
ayağına otururlar. Perdelerin her iki ucu da bağ kirişleri ile ana taşıyıcı
sisteme bağlanmalıdırlar.
Yapılan statik hesaplar sonucunda kolon ve perdelerin düşey donatıları sömel
üstünde bitiyorsa bağ kirişi buraya, donatılar sömel tabanına kadar iniyorsa bu
noktaya uygulanır.
Şekil 16'da bodrumsuz bir yapının temel planı ve detay kesitleri
görülmektedir. Burada kolon donatısının sömel üstünde bittiği varsayılarak, bağ
kirişleri bu seviyede alınmıştır.
Zemin döşemesiyle iskelet taşıyıcı sistem elemanlarına gelen yükler çok
farklı oldukları için, kirişle döşeme plağı çatlayarak birbirinden ayrılır. Bu
çatlama baştan kabullenilerek, zemin kirişi ile döşemesi 2~3 cm'lik bir derzle
ayrılır. Zemin kat döşemesi de yığma yapılardaki gibi toprağa oturduğu için,
burada da blokaj üzerine grobeton uygulanır.
Topaktaki nemin kılcal yükselmesine karşı zemin döşeme kirişlerinin üst
seviyesine (yani subasman seviyesine) kadar kılcal boşluklarını dolduran özel
katkı maddeleriyle dökülür. Grobeton üzerine (yığma yapılarda olduğu gibi)
toplam 3 cm kalınlığında
üç kat olarak rijit yalıtım sürülür ve aralarındaki derze elastik veya yarı
elastik macun sıkılır.
Taşıyıcı olmayan duvarlar, 13.5 cm kalınlıkta delikli tuğla olup. dışta ısıl
denetim amacıyla ısı tutucu uygulanmıştır. Ayrıca binanın dış duvarları boyunca
gerek bina-zemin ilişkisini daha estetik ve sağlıklı çözmek, gerekse dış duvarın
boya vs. gibi bakını ve onarımında kolaylık sağlayacak bir kaldırım
yapılmıştır.
Şekil 17'de aynı temel tipinde bu kez kolon donatılarının sömelin altına
kadar indiği varsayılarak, bağ kirişi bu noktada uygulanmıştır. Sömel ve bağ
kirişi zemine oturduklarından, kalıp yapımında tasarruf sağlanmıştır. Bu
tasarrufu artırmak ve ayrıca işçilikten de tasarruf sağlamak için sömeller
günümüzde eğik yüzeyli olarak dökülmeyip, şekilde kesik çizgilerle gösterildiği
biçimde dökülmektedir.
Bodrumlu tekil temellerde ise bodrum duvarını harcına kılcal suya karşı katkı
maddeleri eklenmiş bir
betonarme perde oluşturur. Bu perde taşıyıcı bir perde olmayıp
sadece kılcal suya karşı yapıldığından kalınlığı 15 cm alınır. Sömeller dışında
küçük bir ayağa oturur. Perde sonradan temel çukurunu dolduracak toprağın
basıncına karşı koyabilecek kadar sağlam olmalıdır. Şekilde görülen subas-man
üstündeki dış duvarın çıkıntısı, farklı malzemelerin biraraya geldiği bu noktada
oluşabilecek basit çatlamaları gizlemek amacıyla tamamen estetik nedenlerle
yapılmıştır. Eğimli arazilerde yağmur suyunun binaya zarar vermemesi için yığma
yapılarda olduğu gibi drenaj sistemleri ile binadan
uzaklaştırılır. |
|
|
|